گفت و گوهای خودمانی

... إمّا شَاکِراً و إمّا کَفُوراً

گفت و گوهای خودمانی

... إمّا شَاکِراً و إمّا کَفُوراً

۱ مطلب در فروردين ۱۳۹۷ ثبت شده است

مثل همیشه وقتی از خیابان‌ها و جاده‌های شهری و بین‌شهری عبور می‌کنم، عنصر همیشه در صحنه و حاضر، بنرها و بیلبوردهای متنوع و مختلف و مزَین به نام‌های نامی انواع سازمان‌ها و بخش‌ها و ارگان‌های ریز و درشت، از فرهنگی و اجتماعی گرفته تا سیاسی و نسبتاً نظامی، در جهت تحقق اهداف و سیاست‌گذاری‌ها و بخشنامه‌ها و دستورات است. از شعار سال گرفته تا انواع و اقسام معضلات و مشکلات و برنامه‌ها و مناسبات و غیره، که بنابر فراخور حیطه کاری و حتی غیرکاری هرکدام از عموم مردم یا بخش‌های دولتی، نسبت به طراحی و سفارش و نصب بنرها و پارچه‌نوشته‌ها و دیوارنویس‌ها، اقدام شایسته‌ای از خود نشان داده و می‌دهند.

بله، اگر نگویم تمام، اما گویا در اکثر فعالیت‌ها و اقدامات و تصمیم‌گیری‌ها و برنامه‌ریزی‌هایمان، در هر سِمت و جایگاه فردی و اجتماعی که هستیم، به هر طریق ممکن، از انواع روش‌های سمبلاسیون استفاده کرده، و حتی گاه و بی‌گاه، آگاهانه آن را ترویج کرده و توصیه می‌کنیم: "کار رو سمبل کن برو". تنها کافی است تا بار مسئولیت و پاسخگویی و فشار روانی جمعی و فردی کار مربوطه از دوش ما برداشته شود، باقی‌اش مشکل من یکی که نیست.

از همین روی، از کارهای سازمان یافته‌تر همچون ادارات و موسسات و ... که با کاغذبازی، گزارش‌سازی، عکاسی‌های صوری، توزیع و نصب بنرها، بزرگنمایی و منم‌منم کردن‌ها، رقابت‌های بی‌حاصل و چشم و هم‌چشمی‌های بین سازمانی و امثالهم، عمده بودجه و انرژی و نیروی کاری و زمان و ... را هزینه کرده تا کارها را رفع و رجوع کنند؛ و هرچه سریع‌تر با ماست‌مالی کردن ترک‌های ریز و درشت، تنها به دادن گزارش نهایی مبنی بر انجام اقدامات مقتضی، به بازرسان احتمالی، از ماموریت‌های سخت و طاقت فرسای محوله عبور کنند و به مرحله بعدی بروند، گرفته؛ تا مسئولیت‌های فردی و شخصی و اجتماعی تک‌تک عوام الناس که خود کارشناسانی همیشه در صحنه و تافته‌ای جدا بافته از قشر اکثریت نابخرد جامعه هستند؛ همه و همه تنها در راستای موجه جلوه دادن کارمان، و تنها، از روی پل گذراندن درازگوش خود شخص شخیص خودمان است.

از مثال‌های افراد عادی و عامی، مانند انتقادات فراوانی که از کم‌کاری‌ها داریم و در جای خود، کم‌کاری که هیچ، اصلاً کار نمی‌کنیم؛ که بگذریم (که بسیار شنیده و دیده‌ایم و پیشترها گاهی در موردش حرف‌هایی زده‌ام)، به مثالی اشاره می‌کنم که همه از خانواده گرفته تا بخش‌های مختلف حاکمیتی و دولتی، به نوعی در آن دخیل هستیم. صحبت‌های ریز و درشتی که در مورد عوارض و معضلات و مشکلات شبکه‌های اجتماعی بیان می‌کنیم، که در باطن عمدتاً اشاره‌مان به همان تلگرام است.

فارغ از بحث درستی و نادرستی موضوعات مطروحه در مورد تلگرام، بیشتر مشکل من این است که چگونه قرار است تنها با برگزار کردن نشست‌های دوره‌ای و نصب بنرهای اصطلاحاً فرهنگی و نصیحت‌های مثلاً دلسوزانه دمادم، این مشکلات را حل کنیم؟!

قبول دارم که فرهنگ‌سازی امری زمان‌بر است (هرچند که فرهنگ را مگر می‌سازند؟!)، و قبول دارم که وقتی به عمر بسیار اندک تلگرام و رشد رعدآسای تکنولوژی می‌نگرم، هیچ وقت نقد "ما اول یه ابزاری رو وارد می‌کنیم بعد به دنبال فرهنگ‌سازیش هستیم" کلیشه‌ای نخواهد شد، و واقعاً هم به این سرعت نمی‌شود کاری کرد؛ اما این در شرایطی است که تنها خود را محدود به تلگرام کنیم، نه مشکلات بوجود آمده. وقتی به مشکلات بیان شده حول و حوش تلگرام می‌اندیشم، بسیار چهره آشنایی را برایم تداعی می‌کنند؛ مشکلاتی که در طول زمان شاید کم و زیاد شده باشند، یا در ظاهر و شکل تغیراتی پیدا کرده باشند، اما بسیار قدیمی‌تر از آن هستند که بعد از این همه سال، هنوز فرصت فرهنگ‌سازی و مقابله با آن را نداشته باشیم. معضلاتی که در یاهومسنجر، سایت‌های چت گروهی و خصوصی، کلوب‌ها و وبلاگ‌ها با چت‌های عمومی و خصوصیشان، گوشی‌های مجهز به مادون قرمز و بعد از آن بلوتوث، فیس‌بوک و امثالهم هم وجود داشتند؛ و موضوع نشست‌ها و تبلیغات آن دوره بودند، و چون در آن زمان ریشه‌کن شدند(!)، به ابزارهایی همچون واتس‌آپ و اینستاگرام و تلگرام و غیره نقل مکان کردند؛ و طبیعتاً هرچه امکانات به‌روزتر، گستره تبعات آن هم بیشتر.

شاید برای همین است که با تمام تلاش‌ها و کارها و هزینه‌های مفید و مضری که انجام شده‌اند، وقتی به ارقام و آمار و نظرات و جلسات و بحث‌ها و ... نگاه می‌کنیم، خود را در یک جامعه فرهیخته‌ی روبه‌رشد بی‌عیب و نقص، با ساکنانی روشنفکر و قانون‌مدار و بافرهنگ می‌بینیم، اما گویا فقط روی کاغذ ...

من هم در اینجا، بدون ریشه‌یابی، هدف گذاری، تحلیل موقعیت، بررسی شرایط، تخمین عوامل و عوارض، پیشبینی شرایط پیش رو، کارشناسی طرح‌های احتمالی، واقع‌بینی در طرح‌های پیشنهادی، تعیین مسئولیت و مدیریت و برنامه‌ریزی، اقدام موثر و دوری از رقابت‌های کاذب، نظارت و بازرسی کافی و مناسب و صحیح، و تمام هرآنچه برای تحقق بخشیدن به یک امر و مقوله لازم است، تنها با گرفتن وجهه‌ای حق به جانب، کار را سمبل کرده و رفع زحمت می‌کنم.

 

ریش قرمز

۱ موافقین ۱ مخالفین ۰ ۱۷ فروردين ۹۷ ، ۲۲:۱۶